Technologie en voetbal, een goede combinatie?

Voetbal is een perfect voorbeeld van een sociale sport. De enige dingen die je nodig hebt om het te spelen zijn een bal en enkele vrienden. Toch wordt technologie de laatste jaren meer en meer ingezet om de wedstrijden simpeler, eerlijker en aangenamer te maken. Bij het balletje trappen op een pleintje met vrienden en bij amateurwedstrijden is dit natuurlijk niet het geval, maar bij de professionele wedstrijden kunnen we de technologie niet meer wegdenken. Nu is de vraag alleen maar of het gebruik van technologie wel degelijk het spel beter maakt. In dit artikel gaan we de voorbeelden van het gebruik ervan binnen voetbal bestuderen en uitzoeken waarom technologie eigenlijk zo belangrijk is in het moderne voetbal.

Oorsprong

Helemaal in het begin waren camera’s de eerste vorm van technologie binnen een voetbalwedstrijd. De eerste voetbalwedstrijd die uitgezonden is dateert van 1937. Hierdoor was het mogelijk om voetbal populairder te maken. Mensen die niet aanwezig waren in het stadion konden deze voor het eerst thuis op hun televisie bekijken. Buiten camera’s, hier en daar elektronische reclamepanelen en scoreborden vinden we weinig technologie terug in het verleden. De scheidsrechters maakten toen al vele fouten en er waren ongetwijfeld bijzonder veel discussies. In die tijd moesten de mensen er maar mee leven omdat er gewoon geen oplossingen waren. Dit is vandaag de dag anders. Technologie staat heel ver dus waarom zouden we het niet gebruiken om het spel te vergemakkelijken? De voorbeelden van technologieën die vandaag de dag gebruikt worden in voetbal zijn vrijwel allemaal heel recent. Dit is natuurlijk logisch aangezien de technologie vandaag de dag sterk aan het groeien is.

Hedendaagse voorbeelden

Voetbalstadions

Het begint allemaal bij de voetbalstadions. De afgelopen jaren zijn deze, bij de meeste ploegen, er technologisch zwaar op vooruit gegaan. Er zijn vele dingen veranderd en verbeterd om de veiligheid, het comfort en de beleving van de toeschouwers te verbeteren. Er zijn nog stadions waar de toeschouwers hun ticket moeten tonen aan een steward om binnen te geraken, maar bij de grotere clubs gebeurt dit allemaal automatisch. De toeschouwers krijgen toegang tot het stadion door elektronisch beveiligde poortjes die precies weten welk ticket of abonnement op het moment van de wedstrijd geldig is. Eenmaal binnen in het stadion hebben de toeschouwers vaak toegang tot draadloos internet. De clubs doen er duidelijk alles aan dat de toeschouwers zich op hun gemak voelen.

Technologie is een hulpmiddel dat ook in de reclamesector heel populair is. Dit is echter in voetbal niet anders. Tienduizenden supporters allemaal samen in één plek met nog honderdduizenden kijkers thuis. De sponsers maken hier goed gebruik van. We vinden momenteel nog wel statische reclamepanelen in voetbalstadions, maar de meerderheid is ook uitgerust met elektronische panelen die op afstand geprogrammeerd kunnen worden.

Televisiecamera’s

De camera’s zijn natuurlijk nog steeds aanwezig in een voetbalstadion. Tegenwoordig zijn er wel veel meer camera’s die in staat moeten zijn om elk detail van de wedstrijden in beeld te brengen. Tijdens de wedstrijden van het Europees Kampioenschap in Frankrijk werden er 46 camera’s per stadion geïnstalleerd. Dit is natuurlijk wel een uitzondering want bij een doorsnee Champions League wedstrijd worden er ongeveer 15 camera’s gebruikt. De kwaliteit van de camera’s is ook levensecht. De meeste wedstrijden worden gefilmd in HD en er zijn zelfs al wedstrijden geweest die gefilmd werden in Ultra HD, ook wel 4K genoemd.

Ballen

Zelfs het enige attribuut dat vereist is om voetbal te spelen is vandaag de dag technologisch samengesteld. De ballen waarmee gespeeld wordt zijn vaak geen ballen meer zoals we ze van vroeger kennen. Een voorbeeld hiervan is de Brazuca-bal die gebruikt werd op het wereldkampioenschap voetbal van 2014 in Brazilië. Deze bal is uitgerust met ronde panelen die ervoor zorgen dat de bal altijd mooi rond blijft. De technologie wordt tevens ook gebruikt om de aerodynamica van de bal op punt te zetten.

Voetbalschoenen

Ja hoor, ook de voetbalschoenen worden volledig gedomineerd door de technologie. De schoenen die de professionele voetbalspelers dragen zijn uitgerust met een speciale chip. Tijdens de wedstrijd registreert deze chip alle kleine details. De gemiddelde snelheid, maximum snelheid, het aantal sprints die de voetballer heeft gedaan tijdens de wedstrijd, de afgelegde afstand en de kracht van de schoten zijn slechts een voorbeeld van de elementen die deze chip vastlegt. Dit is niet alleen leuk om achteraf thuis te kijken hoe je gepresteerd hebt tijdens de wedstrijd, maar het heeft ook nog een medisch nut. Tijdens een wedstrijd kunnen de mensen van de medische staff volgen hoe de spelers presteren. Wanneer ze vervolgens zien dat de cijfers van een speler te hard dalen weten zij dat het tijd is om te vervangen. Dit kan ernstige blessures of moeheid vermijden wat zeker een positieve factor is.

Tracking camera’s

De schoenen van de spelers is niet het enige element dat het loopgedrag van de spelers meet. Tijdens voetbalwedstrijden krijgen we vaak statistieken te zien die betrekking hebben tot de speler. Deze statistieken zijn altijd heel gedetailleerd en vaak onmogelijk om handmatig samen te stellen. Het aantal kilometers dat een speler gelopen heeft, het gemiddelde van het team, topsnelheden van spelers en plaatsen waar de spelers tijdens de wedstrijd gelopen hebben zijn enkele voorbeelden van deze fascinerende statistieken. Door dit te realiseren worden geen chips in schoenen, ballen of in het veld zelf gebruikt. Er is ook geen persoon die elke speler individueel in het oog houdt en dit allemaal wiskundig berekent. Wel wordt er gebruik gemaakt van ongeveer 16 speciale camera’s die het veld, de spelers en de bal filmen. Elke camera filmt vanuit zijn eigen hoek en stuurt zo wel 25 beelden per seconde door. Een computer zal deze beelden vervolgens combineren tot een geheel. De computer zal vervolgens elke speler de x-,y-, en z-coördinaten toe zodat de plaats op het veld nauwkeurig in kaart kan worden gebracht. Natuurlijk gebeuren deze berekeningen in een hele korte tijd. Doordat elke speler individueel gevolgd wordt is het mogelijk om te berekenen wanneer, hoe lang en hoe hard hij loopt. Deze techniek maakt het ook mogelijk om de heatmaps te maken. Dit zijn kaarten waarop men kan zien op welke plaatsen een speler het meeste gelopen heeft. De techniek wordt ook op de bal zelf toegepast, waardoor het gemakkelijk is om uit te rekenen tegen welke snelheid iemand op de bal getrapt heeft.

Doellijntechnologie

Deze vorm van technologie is op dit moment zeer actueel. Een bal die op de deklat vliegt en recht naar beneden botst, een verdediger die de bal op het laatste nippertje nog kan tegenhouden aan de lijn vooraleer hij de netten raakt. Het zijn momenten die geregeld terugkomen en we zitten telkens opnieuw met dezelfde vraag: was de bal nu over de lijn of niet? Het gaat vaak zo snel dat de scheidsrechters dit niet optimaal kunnen zien. Wanneer we achteraf de beelden bekijken zijn de meningen nog steeds verdeeld. Aangezien deze fases tot te veel onzekerheden leiden heeft de FIFA besloten om gebruik te maken van speciale software genaamd “Goal Line Technology” gemaakt door het bedrijf “Hawk-Eye Innovations”.

De Hawk-Eye werkt als volgt. Het bedrijf installeert 7 camera’s aan het dak van voetbalstadion. Elke individuele camera slaagt erin om de bal te vinden wanneer zelfs maar een klein deel van de bal zichtbaar is. Alle camera’s die de bal kunnen waarnemen werken samen om de bal zo accuraat mogelijk te volgen. Wanneer ze detecteren dat de bal over de lijn gegaan is krijgt de scheidsrechter de melding op zijn horloge dat er een goal gescoord is.

Deze technologie brengt natuurlijk enkele voordelen met zich mee. Het belangrijkste voordeel is dat er geen discussie kan ontstaan tussen de spelers en scheidsrechters. De scheidsrechter maakt zelf geen keuze dus men kan hem nooit iets kwalijk nemen. De scheidsrechter kan meteen zien of het goal is of niet. Hierdoor is er geen lange wachttijd tussen de gebeurtenis en de beslissing van de scheidsrechter, wat wel het geval is bij het bekijken van de camerabeelden. Er is wel een heel groot nadeel aan deze technologie, het kostenplaatje. De prijs van de doellijntechnologie zou ongeveer 300 000 euro per stadion zijn. Voor de grotere ploegen is dit nog betaalbaar, maar voor de kleinere ploegen is dit wel een streep door de rekening.

Videoscheidsrechter

De discussies over dit onderwerp kunnen we niet meer volgen. Voor een scheidsrechter is het doorgaans moeilijk om alle fouten waar te nemen, laat staan correct waar te nemen. Voetbal is een spel waarbij er heel veel tegelijk gebeurt. Het gaat vaak ook zo snel dat het onmogelijk is om de actie 100% in te schatten. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat er aan de ene kant van het veld een goal gescoord wordt terwijl er aan de andere kant van het veld een speler een slag in het gezicht krijgt. Een ander voorbeeld is dat een speler valt in het strafschopgebied waarbij het niet geheel duidelijk is of de verdediger een fout heeft begaan of de aanvaller een penalty uitlokt door zonder reden naar de grond te duiken. De scheidsrechter heeft het niet goed gezien en de lijnrechters stonden te ver om de situatie goed waar te nemen. Hierdoor worden er veel fouten gemaakt die mogelijk een grote invloed op het spel hebben. Om deze fases te voorkomen kan er een VAR (video assistant referee) ingezet worden. In andere sporten is dit al een tijdje een gewoonte (rugby, tennis, hockey, volleybal), maar in het voetbal is dit nog heel nieuw. Vanaf het seizoen 2016/2017 is het voor het eerste getest en vanaf dit jaar (seizoen 2017/2018) is dit in België ook het geval.

Hoe gaat een videoscheidsrechter nu juist te werk? Tijdens een voetbalwedstrijd met een videoscheidsrechter zijn er drie scheidsrechters die op een afgezonderde plaats de wedstrijd meevolgen. Wanneer ze een fase zien waarvan vinden dat de scheidsrechter op het veld de verkeerde keuze gemaakt heeft kunnen ze dit aan de scheidsrechter communiceren. Hij bepaalt dan op zijn beurt of hij meteen akkoord gaat met de beslissing van de VAR (typisch bij een buitenspelgeval), de beelden wil terugbekijken (bij twijfel) of het verzoek van de VAR volledig negeert. Dit is echter alleen mogelijk bij belangrijke fases zoals een doelpunt, penalty en rode kaart. De VAR kan niet ingezet worden bij de kleinere foutjes zoals een hoekschop die verkeerd toegekend is.

Virtual Reality

Als je ergens het woord “technologie” ziet verschijnen, zal je de term “Virtual Reality” hoogstwaarschijnlijk ook tegengekomen. Dit is in deze lijst ook het geval. De Virtually Reality brillen zijn nog steeds heel populair en het wordt alsmaar meer en meer geïmplementeerd. Eerlijkgezegd heeft het nog lang geduurd voordat het gebruikt werd in voetbal, maar eindelijk is het zo ver. Tijdens de UEFA Champions League finale tussen Real Madrid en Juventus konden supporters voor het eerst een wedstrijd vanuit hun zetel in 360° bekijken. BT Sport heeft verschillende 360° camera’s geïnstalleerd waardoor de kijkers het spel met een virtual realitybril konden bekijken. De kijkers hadden de mogelijkheid om zelf hun standpunt te kiezen waardoor ze de wedstrijd konden beleven hoe zij het zelf wouden. Dit was enkel mogelijk via het internet, maar er zijn wel al plannen om virtual reality te implementeren in de televisie. Het idee is om een melding te tonen op de televisie wanneer een programma beschikbaar is in 360°. Indien het toegepast zou worden op de televisie zal de voetbalwereld ongetwijfeld niet achter blijven.

Kritiek

Met zoveel voordelen kan het toch niet dat iemand tegen het gebruik van technologie binnen voetbal zou zijn? Toch wel, het overmatig gebruik van technologie vinden vele mensen niet zo positief. Het gebruik van televisiecamera’s om wedstrijden uit te zenden en trackingscamera’s om de statistieken zo gedetailleerd mogelijk te maken, heeft niemand iets op tegen. Hierbij wordt het spel zelf immers niet beïnvloed. De meeste kritiek van de mensen gaat over het gebruik van midellen die het spel wel direct beïnvloeden, zoals het gebruik maken van de videoscheidsrechter. Vele willen de snelheid van het spel niet opgeven voor de juistheid van de beslissingen. Het gebruik van de doellijntechnologie is heel snel, maar wanneer de hulp van de videoscheidsrechter wordt ingeroepen kan dit wel even duren. De scheidsrechter moet het spel stilleggen om de fase te herbekijken op een televisiescherm. Dit is een proces waar toch wel veel tijd in kruipt. Wanneer vervolgens de fase zelfs op de camerabeelden moeilijk in te schatten is of de scheidsrechter alsnog fout beoordeelt, is de wedstrijd stilgelegd zonder een juiste beslissing te hebben. Er zijn tevens reacties van mensen die vinden dat het wel moet kunnen dat er fases zijn waar fouten worden gemaakt. Een scheidsrechter wordt toegewezen en wanneer deze een menselijke fout maakt is dit gewoon een deel van het spel. Uiteindelijk zal elke ploeg wel eens bevoordeeld en benadeeld worden. Bovendien zijn deze technologiën niet goedkoop. 300 000 euro voor de doellijntechnologie is voor een kleine ploeg veel geld, zeker als je weet dat dit gemiddeld slechts 10 keer in een seizoen voorvalt.

Mening

Zelf vind ik alle technologie binnen voetbal niet echt nodig. Voor mijn zijn er slechts een paar dingen echt belangrijk. Om te beginnen is het noodzakelijk dat de wedstrijden in een scherpe kwaliteit uitgezonden worden, maar in de tijd waar we nu leven is dit vaak geen probleem. Vervolgens vind ik het ook wel belangrijk dat we als kijker bepaalde fases correct kunnen zien. Ook dit is tegenwoordig geen probleem. Bij buitenspel wordt er een lijn getrokken en de fouten zijn duidelijk te zien door de plaatsing van de verschillende camera’s en slow-motion. Ten slotte vind ik dat de fans in het stadion een duidelijk zicht moeten hebben op de score en de tijd. Deze dingen zijn echter alleen maar elementen die het spel zelf niet beïnvloeden. Ik vind het niet noodzakelijk dat elke fase voor 100 percent juist beoordeeld wordt. Zolang het spel aangenaam en vlot blijft ben ik meer dan tevreden.

Conclusie

Het is moeilijk om te zeggen of de technologie voetbal beter of net slechter maakt. Op het vlak van belevenis, analyse en gezondheid is de technologie alvast een factor die het proces erg vergemakkelijkt. De discussie ontstaat pas wanneer het betrekking heeft tot het spel zelf. Het is mogelijk om de beslissingen over belangrijke fases te verbeteren, maar dit gaat wel ten koste van de snelheid en de vlotheid van het spel. Het prijskaartje dat eraan vasthangt is ook nog een extra factor die het proces tegenhoudt. In het algemeen wordt de kwaliteit van het spel wel verbeterd, maar de keuze of het nu voetbal verbetert of niet zal een subjectieve mening blijven. Ondanks alle kritiek kunnen we er wel zeker van zijn dat technologie en voetbal de komende jaren sterk met elkaar verbonden zullen blijven. Laten we hopen dat de technologie wel enkel gebruikt wordt als hulpmiddel, en dat het de sport niet volledig overneemt op de ene of andere manier. Laten we ons hier op dit moment nog niet te druk over maken, en volop genieten van deze mooie sport.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.